Bạn không cần Obsidian Sync để đọc note trên iPad. Bạn cần Notion Free

Có một niềm tin gần như mặc định trong cộng đồng Obsidian: muốn mang note theo người — lên điện thoại, lên iPad — thì phải trả tiền.

Trả cho Obsidian Sync để vault có mặt trên mọi thiết bị. Hoặc trả cho Obsidian Publish để có một trang web đọc được từ bất cứ đâu. Hoặc cả hai.

Tôi không nói hai dịch vụ đó tệ. Chúng tốt. Nhưng tôi muốn hỏi bạn một câu thật thà: lần gần nhất bạn mở Obsidian trên điện thoại, bạn viết hay bạn đọc?

Nếu câu trả lời là "đọc" — tra lại một quy trình, xem lại ghi chú cuộc họp, mở checklist trước khi gặp khách — thì bạn đang trả phí hàng tháng cho một nhu cầu mà Notion Free đã giải quyết miễn phí. Thứ còn thiếu chỉ là một cây cầu. Tôi viết cây cầu đó, và đặt tên là Vault to Notion.

Con số bạn đang trả, tính cho đúng

Bản thân Obsidian thì miễn phí — trang giá ghi rõ "Free without limits", kể cả dùng cho công việc. Tiền chỉ bắt đầu chảy khi bạn muốn note rời khỏi máy tính.

Theo bảng giá chính thức của Obsidian:

Gói Sync cơ bản còn có giới hạn: theo trang tài liệu của Obsidian, gói Standard chỉ đồng bộ 1 vault, tổng dung lượng 1 GB, mỗi file tối đa 5 MB, lịch sử phiên bản 1 tháng. Muốn nhiều hơn thì lên gói Plus.

$48 đến $180 mỗi năm, năm nào cũng trả, chỉ để đọc note trên màn hình nhỏ. Với một người dùng cá nhân, đó không phải số tiền làm bạn phá sản. Nhưng nó là một khoản phí định kỳ cho một việc bạn có thể làm miễn phí — và các khoản phí định kỳ nhỏ chính là thứ âm thầm cộng dồn nhiều nhất.

"Thì dùng iCloud hay Git cho miễn phí" — nghe đơn giản, làm mới thấy mệt

Người dùng Obsidian lâu năm sẽ phản bác ngay: đâu cần Sync, cứ để vault trong iCloud, Google Drive, hay đẩy lên Git là xong.

Đúng — trên lý thuyết. Nhưng hãy đọc chính trang hướng dẫn đồng bộ của Obsidian và đếm số lời cảnh báo:

• iCloud chỉ ổn giữa các thiết bị Apple; trên Windows, iCloud Drive "có thể gây trùng lặp hoặc hỏng file".
• Google Drive và OneDrive "không được hỗ trợ chính thức" để đồng bộ vault trên iOS.
• Syncthing hoạt động tốt nhất khi luôn có một thiết bị bật, và app Android chính thức đã ngừng bảo trì.
• Git "không tự động đồng bộ" — bạn phải tự push, tự pull. Trên iOS còn phải dùng thêm app Working Copy, có tính năng phải trả phí.

Nghĩa là: con đường miễn phí có tồn tại, nhưng nó đòi bạn trở thành người bảo trì hệ thống đồng bộ của chính mình. Với một chủ doanh nghiệp hay một người bận rộn, thời gian xử lý file bị trùng lúc 11 giờ đêm đắt hơn nhiều so với $5.

Vậy nên phần lớn mọi người cuối cùng vẫn trả tiền. Không phải vì họ cần đồng bộ hai chiều — mà vì không có lựa chọn nào vừa miễn phí, vừa không phải bảo trì.

Lựa chọn đó có. Chỉ là nó nằm ở một ứng dụng khác.

Tách bạch hai việc: viết ở xưởng, đọc ở phòng trưng bày

Đây là thay đổi tư duy quan trọng nhất của bài này.

Viết và đọc là hai nhu cầu khác nhau, nên không nhất thiết phải dùng chung một công cụ.

• Obsidian là xưởng. File Markdown nằm trên máy bạn, không phụ thuộc ai, tìm kiếm nhanh, plugin phong phú. Đây là nơi bạn suy nghĩ và viết.
• Notion là phòng trưng bày. App mượt trên iPhone, iPad, Android; mở là đọc; gửi link cho người khác là họ xem được ngay; có bình luận.

Và điểm mấu chốt: theo bảng giá của Notion, gói Free cho phép số trang và số block không giới hạn với người dùng cá nhân, kèm tuỳ chọn tải trang về để đọc offline. Notion cũng có app cho iOS và Android.

Tức là phòng trưng bày miễn phí đã có sẵn. Thứ bạn cần chỉ là một cách để đưa hàng từ xưởng sang phòng trưng bày mà không phải bê tay — không copy-paste từng note, không vỡ định dạng, không tạo trang trùng lặp mỗi lần sửa.

Vault to Notion làm đúng một việc đó

Vault to Notion là plugin mã nguồn mở (giấy phép MIT) tôi viết cho Obsidian. Nó gọi thẳng Notion API từ Obsidian và xuất bản note của bạn sang Notion theo một trong hai cách:

Chế độ cây trang (mặc định)

Thư mục và note trong vault trở thành trang trong thanh bên Notion — đúng cấu trúc bạn đã sắp xếp. Bạn chỉ cần một trang gốc, ví dụ "Obsidian Vault".

📁 Projects                     📄 Obsidian Vault
   📁 Website                      📁 Projects
      📝 Launch plan       →          📁 Website
      📝 SEO checklist                   📄 Launch plan
   📝 Ideas                              📄 SEO checklist
📝 Reading list                       📄 Ideas
                                   📄 Reading list

Chế độ database

Mỗi note thành một dòng trong database Notion, kèm cột Tags (lấy từ frontmatter) và cột Folder (đường dẫn thư mục) để lọc, sắp xếp, nhóm. Có thể dựng thêm cây thư mục, mỗi trang thư mục hiển thị một bảng lọc sẵn các note bên trong. Rất hợp cho kho kiến thức, quy trình nội bộ, thư viện tài liệu.

Những chi tiết khiến nó dùng được hàng ngày

Một công cụ xuất bản chỉ chạy được lần đầu thì vô dụng. Cái khó là lần thứ hai, thứ mười, thứ một trăm. Đây là những gì tôi tập trung làm cho đúng:

• Cập nhật tại chỗ. Xuất bản lại thì trang cũ được cập nhật — link giữ nguyên, bình luận trên trang vẫn còn. Plugin lưu notion_id và notion_url ngay trong frontmatter của note, nên mối liên kết đi theo note qua mọi thiết bị.
• Xuất bản cả thư mục. Chuột phải vào thư mục → Publish folder to Notion. Note không đổi thì bỏ qua, không tải lại. Kết thúc bằng một dòng tóm tắt kiểu 12 created, 3 updated, 85 unchanged.
• Di chuyển note thì trang cũng di chuyển. Đổi tên note thì tiêu đề trang đổi theo. Lỡ xoá trang bên Notion thì lần xuất bản sau nó được tạo lại.
• Hiểu cú pháp Obsidian. Callout, highlight ==...==, task list, bảng, code block, công thức toán đều được chuyển sang dạng tương ứng của Notion.
• Ghi chú riêng tư vẫn riêng tư. Mọi thứ trong %% comment %% hay <!-- comment --> bị loại bỏ, không bao giờ gửi lên Notion. Bạn có thể viết suy nghĩ thô ngay trong note mà không lo nó lộ ra trang đọc.
• Chạy cả trên điện thoại. Plugin hỗ trợ desktop lẫn mobile.

Về quyền riêng tư

Plugin chỉ nói chuyện với đúng một dịch vụ: api.notion.com. Không telemetry, không máy chủ trung gian. Nó chỉ đọc note bạn chọn xuất bản, không quét cả vault. API token được cất trong secret storage của Obsidian — không nằm trong file cài đặt, nên không lọt vào bản sao lưu, Git hay dịch vụ đồng bộ nào.

Cài đặt trong 5 phút

Bạn chỉ làm một lần cho mỗi vault:

1. Tạo token Notion. Vào Developer portal của Notion, tạo một internal connection (ví dụ tên "Obsidian Sync"), giữ ba quyền Read, Update, Insert content, chọn No user information. Sao chép token bắt đầu bằng ntn_.
2. Tạo trang đích. Một trang thường tên "Obsidian Vault" (chế độ cây trang), hoặc một database full-page (chế độ database).
3. Cấp quyền. Mở trang đó → ••• → Connections → thêm connection vừa tạo. Cấp cho trang cha là đủ, mọi trang con được thừa hưởng.
4. Cấu hình plugin. Trong Obsidian: Settings → Vault to Notion, chọn token, chọn chế độ, dán link trang, bấm Test. Thấy Connected to "Obsidian Vault" là xong.

Sau đó: bấm biểu tượng trên ribbon để xuất bản note đang mở, hoặc chuột phải vào thư mục để xuất bản cả cụm. Mở app Notion trên iPad — note đã nằm đó.

Plugin có trên trang thư mục cộng đồng của Obsidian; bạn cũng có thể cài bản beta qua BRAT hoặc tải main.js và manifest.json từ GitHub.

Nói thẳng về giới hạn — và khi nào bạn vẫn nên trả tiền Sync

Tôi sẽ không bán cho bạn một công cụ "làm được mọi thứ". Nó không làm được mọi thứ, và tôi chủ ý thiết kế như vậy.

Xuất bản là một chiều. Obsidian là nguồn sự thật duy nhất. Bạn sửa trên Notion thì lần sau note đổi, chỉnh sửa đó bị ghi đè. Tôi cân nhắc đồng bộ hai chiều và quyết định không làm: đồng bộ hai chiều giữa hai hệ thống có mô hình dữ liệu khác nhau là nơi xung đột và mất dữ liệu sinh sôi. Một chiều thì đơn giản, đoán được, và an toàn.

Còn vài giới hạn khác bạn nên biết trước:

• Ảnh, file đính kèm và embed nội bộ chưa được tải lên — chúng hiện thành dấu đánh dấu dạng [image: ten-anh.png].
• Wiki link [[Note]] thành chữ thường, chưa thành link giữa các trang Notion.
• Xoá note trong Obsidian không xoá trang Notion — để tránh mất dữ liệu ngoài ý muốn. Đổi tên hay chuyển thư mục sẽ tạo trang thư mục mới; trang cũ bạn tự xoá.
• Nhân bản một note thì bản sao mang theo notion_id — xoá dòng đó ở bản sao, không thì cả hai cùng ghi vào một trang.

Vậy khi nào Obsidian Sync vẫn đáng tiền? Khi bạn thực sự viết trên điện thoại mỗi ngày, cần sửa cùng một note ở nhiều máy, hay cần lịch sử phiên bản đầy đủ. Lúc đó, $4 một tháng là khoản đầu tư hợp lý, và nó còn nuôi đội ngũ làm ra một ứng dụng tuyệt vời. Nếu đó là bạn — cứ trả, và dùng Vault to Notion song song để chia sẻ note cho người khác.

Nhưng nếu điện thoại của bạn chủ yếu là màn hình đọc, thì bạn đang trả tiền cho một năng lực mình không dùng.

Một lợi ích ít ai nghĩ tới: chia sẻ cho đội nhóm và khách hàng

Với người làm kinh doanh, đây có khi còn quan trọng hơn khoản tiết kiệm.

Vault Obsidian là thế giới riêng của bạn — khách hàng, nhân viên, đối tác không mở được. Còn một trang Notion thì gửi link là xem được, và họ có thể bình luận ngay trên trang. Vì Vault to Notion cập nhật tại chỗ, link bạn gửi tuần trước vẫn luôn hiển thị phiên bản mới nhất, và bình luận không bị mất.

Một vài cách dùng thực tế:

• Quy trình nội bộ (SOP): viết trong Obsidian, xuất bản thư mục "Quy trình" sang Notion, nhân viên đọc trên điện thoại.
• Tài liệu dự án cho khách hàng: phạm vi công việc, checklist bàn giao, ghi chú họp — một link duy nhất, luôn cập nhật.
• Kho kiến thức có lọc: chế độ database với cột Tags, nhóm theo chủ đề.

Một lưu ý kỹ thuật quan trọng: theo tài liệu của Notion, workspace Free có từ hai thành viên trở lên bị giới hạn 1.000 block trọn đời cho các internal connection. Workspace một người dùng không bị giới hạn này. Nếu bạn dùng chung workspace Free với người khác, hãy dùng personal access token thay cho internal connection — giới hạn đó không áp dụng cho loại token này.

Phép tính cuối cùng

Hãy làm phép tính cho riêng bạn:

• Nếu đang trả Obsidian Sync chỉ để đọc: tiết kiệm $48 – $60 mỗi năm.
• Nếu đang trả cả Publish để có trang đọc được từ xa: tiết kiệm tới $144 – $180 mỗi năm, và đổi lại được một trang có bình luận, có app mobile, chia sẻ bằng một đường link.
• Chi phí bỏ ra: 5 phút cài đặt, 0 đồng mỗi tháng.

Nhưng giá trị lớn hơn không nằm ở vài chục đô. Nó nằm ở chỗ bạn ngừng trả tiền cho năng lực mình không dùng — một thói quen tư duy đáng áp dụng cho mọi phần mềm trong doanh nghiệp, từ ghi chú đến CRM đến website. Trước khi gia hạn bất kỳ gói đăng ký nào, hãy hỏi: tôi dùng nó để làm gì, và có cách nào đơn giản hơn để làm đúng việc đó không?

Nếu bạn thử Vault to Notion, hãy ghé GitHub để báo lỗi hoặc đề xuất tính năng — tải ảnh lên và chuyển wiki link thành link trang Notion đang nằm đầu danh sách. Còn nếu doanh nghiệp bạn cần một tích hợp riêng giữa các công cụ đang dùng, nói chuyện với tôi.

Nguồn số liệu: Bảng giá Obsidian; Obsidian Sync — các gói và giới hạn; Obsidian — đồng bộ note giữa các thiết bị; Bảng giá Notion; Notion API — giới hạn block của workspace; Vault to Notion trên GitHub.